Skała Himalaistów. Fot. Paweł Murzyn

Po dwudziestu latach od zaginięcia Wandy Rutkiewicz na trzecim szczycie świata, Kangczendzondze, 5 maja 2012 roku na Symbolicznym Cmentarzu pod Ostervą w Tatrach Słowackich, gdzie znajdują się tablice poświęcone pamięci wspinaczy, którzy na zawsze pozostali w górach, odsłonięto tablicę Jej poświęconą.

Tym samym ostatecznie pożegnaliśmy Wandę. Choć na tablicy nie ma słów „zginęła na Kangczendzondze”, to „pozostała na zawsze na Kangczendzondze” brzmi tak samo. Patrzyłam na tablicę i przypominałam sobie lata naszej przyjaźni. Bywało różnie, nie zawsze miło, o czym pisałam w swoich książkach, po dwudziestu latach patrzę jednak już inaczej nawet na te sytuacje, które doprowadzały do awantur między nami.

Ważna to była dla mnie przyjaźń, wiele od Wandy dostałam i do dziś w moim życiu wiele się dzieje dobrego dzięki Niej. Odsłonięcie tablicy pod Ostervą było symbolicznym powrotem Wandy w Tatry, było też spotkaniem ludzi, dla których wciąż jest postacią na trwałe wpisaną nie tylko w historię alpinizmu, ale też w pamięć i serca.

Mam ogromny dług wdzięczności wobec tych, dzięki którym w tak licznym gronie spotkaliśmy się pod Osterwą. Przede wszystkim Zosia Bachleda z Zakopanego i Piotrek Kubicki z Poznania – to od nich wyszedł pomysł upamiętnienia dwudziestej rocznicy zaginięcia Wandy. Wiele miesięcy starań, działań organizacyjnych, szukania sponsorów. I udało się – tablica została sfinansowana przez Polski Związek Alpinizmu i Fundację Wspierania Alpinizmu Polskiego im. Jerzego Kukuczki, zaś jej projekt i wykonanie to dzieło Jarosława Boguckiego z Poznania. Koszt tablicy to jedynie cena materiału, artysta zrezygnował z honorarium. Osobne podziękowania należą się  Maćkowi Pawlikowskiemu (TOPR) i Peterovi Sperce (Horská záchranná Služba) za pomoc w  przetarciu szlaku na Cintorin.

„Dwadzieścia lat bez Wandy” – pod takim tytułem Muzeum Sportu i Turystyki w Warszawie organizuje XIX Przegląd Filmów Alpinistycznych im. Wandy Rutkiewicz 11-13 maja. Znów spotkamy się z Wandą, posłuchamy Jej głosu, zobaczymy uśmiech, będziemy starać się zrozumieć determinację, pasję, a także wybory – dokonywane w górach i na nizinach. Do zobaczenia…

Baranek jest dziełem Majki Ziarko, zdjęcie – Szymona Białasa

Jak co roku, znów zabrakło mi czasu, by spokojnie usiąść, rozłożyć na stole kolorowe pocztówki z kurczaczkami, barankami, jajkami, baziami wierzbowymi i całym tym sztafażem towarzyszącym Świętom Wielkanocnym. A potem pracowicie wypisywać życzenia, oczywiście życząc wszystkim adresatom wszystkiego najlepszego.

Ta sama sytuacja powtarza się od paru lat przy okazji Świat Bożego Narodzenia. Prawdę powiedziawszy, sama też otrzymuje coraz mniej kartek świątecznych, za to sms-y z rymowankami nie najwyższego lotu wypełniają pocztę obu moich telefonów. Z wyrzutami sumienia myślę o Poczcie Polskiej, która przez takich jak ja powoli bankrutuje. A przecież pięknych pocztówek jest coraz więcej, trudno się im oprzeć, więc kupuję i obiecuję sobie, że życzenia na Boże Narodzenie zacznę pisać zaraz po Wszystkich Świętych, na Wielkanoc zaś od Tłustego Czwartku.

Jak to bywa z przyrzeczeniami, nie dotrzymuję ich i znów gnębią mnie wyrzuty sumienia. Pocieszam się, że ważniejsze jest to, że myślę o moich Przyjaciołach nie tylko przy okazji świąt i zawsze życzę im jak najlepiej. Tak więc niech pamiętają  o tym wszyscy Ci, którzy znów nie dostali ode mnie życzeń świątecznych. Mam Was w sercu, mam Was w pamięci i nic tego nie zmieni. Radosnego Alleluja, moi Kochani!

 Nowowybrana Rada Miasta Zakopane 30 listopada 2010.             Fot. Podhalański Serwis Informacyjny WATRA

XXIII Sesja Rady Miasta Zakopane pierwszą odsłonę miała w czwartek 23 lutego, została przerwana z powodu pogrzebu legendarnego kuriera tatrzańskiego i wybitnego sportowca Józefa Uznańskiego. Radni i władze miasta chcieli Mu oddać ostatni hołd i tę deczyzję należy w pełni  uszanować. Jednak to, co miało nastąpić  dziś, 1 marca, czyli hipotetyczne dokończenie sesji, przekształciło się w kpinę z demokracji, samorządności, a przede wszystkim z obywateli Zakopanego. Nie chcę tego dłużej komentować, odsyłam Państwa do relacji Tygodnika Podhalańskiego.

Zeszłoroczne krokusy na Bachledzkim Wierchu. Fot. Wojciech Skarbek-Wojczyński

Dwudziestostopniowy mróz zaledwie kilka dni temu, dziś odwilż na całego. W Tatrach wiatr halny unieruchomił kolejkę na Kasprowy Wierch, a dyskusja na temat prywatyzacji tejże przybiera w Zakopanem coraz ostrzejsze formy. Konflikt na tym tle między władzami miasta a radnymi opozycyjnymi (mającymi większość w radzie miasta) nie wróży niczego dobrego.

Zakopiańczycy chcieliby zostawić tę historyczną i strategiczną dla Zakopanego inwestycję w polskich rękach, a tu już prężą się do skoku na nasze narodowe dobro Słowacy. Jakby im było mało wyciągłów, hoteli, parków wodnych i tym podobnych turystycznych atrakcji, przyciągających również Polaków. Przez jakiś czas dyskusja "kolejkowa" toczyła się w różnych stacjach telewizyjnych, gdzie wypowiadali się nie tylko mieszkańcy Podhala, ale też turyści. Ci ostatni nie mieli na ogół sentymentów – nie ma znaczenia, do kogo kolejka należy, ważne jest tylko to, by była sprawna, nowoczesna i bezpieczna. 

Takich tematów trudnych, właściwie nie do rozwiązania, jest w Zakopanem o wiele więcej. Po dzisiejszej sesji wydaje się, że pat osiągnął rozmiary na skalę Himalajów. Ktoś w końcu musi się "osotać", bo inaczej kolejne lata będą dla Zakopanego stracone. Zima zmęczyła nas wszystkich, tęsknota za ciepłem, zielenią i długimi dniami mnie przynajmniej wprawiła w stan lekkiej, choć dokuczliwej hibernacji. Postanowiłam więc wyrwać się z tych niebezpiecznych miazmatów – czekam cierpliwie na wiosnę i przestaję się frustrować tym, na co nie mam wpływu. W sobotę koncert Brodskiego i Olejniczaka, nowa płyta Rafała Blechacza czeka na wieczorne przesłuchanie przy winie i świecach, no i parę zaległych lektur przypomina o sobie. Może uda się przeczekać zawirowania…

PS. Dobrze, że tak blisko, niemal za domem, jest Bachledzki Wierch!

Fox (niewątpliwy Pies) i Puma (Kot całą gębą). Fot. Wojciech Skarbek-Wojczyński

Nie znalazłam w internecie informacji na temat Dnia Psa, choć Psom też się z pewnością taki dzień należy. Być może niezby starnnie szukałam, przejęta zabiegiem Pumy, który ona zdecydowanie lepiej zniosła niż my.

Niestety, Puma jest Kotką ceniącą wolność nade wszystko, więc zachodziła obawa, że jej nocne rajdy skończą się przychówkiem. Trzeba więc było podjąć trudną decyzję – sterylizacja czy środki hormonalne? Po długich konsultacjach z lekarzami weterynarii i właścicielami kotek, wybraliśmy rozwiązanie jedynie możliwe. Patrząc na traktowanie zwierząt w Polsce, a na Podhalu zwłaszcza,  doszliśmy do wniosku, że nie możemy dopuścić do pojawiania się na świecie kolejnych  kociąt, których nikt by nie chciał wziąć.

Tak więc zafundowaliśmy naszej Pumie Dzień Kota specyficzny bardzo, ale jeśli dzięki temu przestanie znikać na całe noce i nie przyniesie nam potomstwa, było to jednak konieczne. Nie wiem, kto to powiedział, że nie należy mnożyć bytów ponad konieczność, ale miał dwustuprocentowa rację, przynajmniej w odniesieniu do kotów.Teraz tylko trzeba dbać o dietę Pumy, by nie stała się zwalistym klocem. Ale o to zadba też Fox, nieustannie w ruchu, goniący wiatr, ptaki i wszystko, co się rusza na niebiei ziemi.

O tym, co mieściło się pomiędzy 4 lutego 1943 roku a 13 maja 1992, powstało kilkadziesiat artykułów, kilka książek (również moich) i filmów dokumentalnych. Żaden z filmowców nie zmierzył się  z fabularnym filmem o Wandzie Rutkiewicz, choć jej życie to niemal gotowy materał na scenariusz.

Piękna i silna kobieta, zdobywająca piękne i niebezpieczne szczyty. Podziwiana i zaszczuwana, otoczona ludźmi, ale spedzająca samotnie święta Bożego Narodzenia i swoje urodziny (jeśli akurat była w kraju). Nie potrafię wyobrazić sobie, jak żyłaby teraz, choć nie myślę, że odeszła w odpowiednim momencie, nie doczekawszy czasów, kiedy góry stały się miejscem zmagań o medialną sławę. W dniu jej urodzin nasuwa mi się sporo niewesołych refleksji, może dlatego, że i mnie lat przybywa. A Wanda pozostaje wciąż taka sama – marząca o Koronie Himalajów, nie poddająca się słabości, choć coraz słabsza. Wspinająca się na szczyty wyższe niż Himalaje…

Zobacz też: Zakopane dla Ciebie

MANASUNA to muzyczne spotkanie dźwiękowych światów: współczesnej muzyki elektronicznej, etnicznej oraz klasycznej. Niecodzienna wrażliwość muzyków i otwartość na poszukiwanie nowych horyzontów muzycznych doprowadziły do stworzenia zespołu o szerokim spectrum brzmień i możliwości interpretacji. Wykorzystywane przez Manasuna (Monsun) instrumenty, m.in.: indyjski sitar i taus, indyjski i perski santur, turecki saz, austarlijskie didgeridoo, wiolonczela, skrzypce, bębny i flety z różnych stron świata oraz nowoczesna elektronika, nadają kompozycjom unikalnego brzmienia i klimatu z bajecznego, nieodkrytego świata, tworząc hipnotyzującą tęczę dźwięków. Posłuchajmy więc hipnotyzującej tęczy dźwięków…

Muzycy: Rafał Gładysz – instrumenty elektroniczne, futujara, kaval, Szymon Pawlas – wiolonczela, Karol Kempny – szkrzypce, Paweł Podsiadło – śpiew gardłowy, tabla, didgeridoo, beatbox, kaoss pad, Grzegorz Surówka – wavedrum,  bęben ramowy, misy tybetańskie, djembe, darbuka i  Tomasz Podgórski – sitar, taus, santur, saz, tar, kanun, oud, rabab, rewap, gitara, sampling.

www.manasuna.com

ZBYSZKOWI

Od nadziei i strachu uwolnieni, dziekujmy bogom, jacykolwiek  i gdziekolwiek są, krótką modlitwą dziekczynną za to, że żadne życie nie trwa wiecznie, że umarli nie wstają z grobów i że nawet najbardziej znużona rzeka dociera w końcu do morza.

(John Donne)

Dotarłeś dziś do swojego Morza, Braciszku.

W szufladzie stołu pełniacego rolę biurka spoczywają niezapisane kartki świąteczne, choć niektóre zaadresowane do rodziny, przyjaciół, bliskich mi ludzi, od kilku lat czekajace na mój czas wolny,.Ciągły wyrzut sumienia, że znów zabrakło mi czasu i determinacji, by je wypełnić serdeczną treścią i wysłać gdzie należy. Mam nadzieję, że ci wszyscy, których mam w sercu i pamięci, wiedzą doskonale, że zawsze, niezależnie od świąt wszelakich, życzę im w s z y s t k i e g o.

Prawdę powiedziawszy, wyrzuty sumienia mam nieco mniej dokuczliwe, odkąd rozpowszechniło się wysyłanie kartek światecznych instytucjonalnych, pocztą prawdziwą i elektroniczną. Jakoś nie budzi mojej aprobaty ten nowoczesny sposób komunikowania się w tradycyjne święta. Wolę porozmawiać, choćby przez telefon, podać rekę, przytulić i ucałować (choć nie w te święta, zapowiadające się pod znakiem przeziębienia, kataru i kichania).

Pozwolę więc sobie piękne, serdeczne życzenia zdrowych, spokojnych i prawdziwie rodzinnych ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA przekazać za pośrednictwem Po mojemu wszystkim Czytelnikom, Przyjaciołom, a także Krewnym i Znajomym Królika! Radujmy się Dobrą Nowiną! A mnie, kochani, życzcie czasu, spokoju i ciszy!

PS. Aniołek przyfrunął od Mirka Antosa– dzięki któremu mogło powstać Zakopane dla Ciebie, dajace mi tak wiele radości i satysfakcj.

"Koliba" 25 listopada 2011. Fot. Piotr Kyc

Znów wyjatkowo długa przerwa w pisaniu blogowym. Wszystkie siły intelektualne i zarywane noce nadal idą na konto "Zakopanego dla Ciebie". Jednak muszę dopełnić obowiązku kronikarskiego i odnotować kolejne nietypowe urodziny (po tych sprzed trzech lat w Turynie). Ten bukiet, którym triumfalnie wymachuję, to nie dla mnie – za chwilę wręczę go Maćkowi Pinkwartowi, autorowi tekstu do albumu "Przedwojenne Tatry. Zakopane i Podhale", bardzo staranne wydanego przez Wydawnictwo RM, a którego promocja miała miejsce w "Kolibie" akurat w moje urodziny.

"Koliba" była wypełniona po brzegi, więc mogę uznać, że dzięki Maćkowi urodziny miałam udane, choć tylko parę osób o nich wiedziało. Nie warto rozwodzić się nad czasem, którego coraz mniej i nie należy go marnować (na marnych ludzi, głupie sprawy i wszelkiego rodzaju podłostki). Jednak zawsze w okolicach urodzin przypominam sobie opowiadnie Ray'a Bradburry'ego ze zbioru opowiadań "Mniszkowe wino". Historia piękna w swym smutku, choć z iskierką nadziei. Akcja dzieje sie w latach 30. XX wieku. Otóż młody dziennikarz zamieszkał w niewielkiej mieścinie w którymś z południowych stanów USA. Któregoś dnia w miejscowej gazecie przeczytał ogłoszenie o jakiejś imprezie, w której miała uczestniczyć panna jakaś tam (nie pamietam dokładnie szczegółów, ale chodzi mi przede wszystkim o nastrój tego opowiadania). Na zdjęciu zobaczył piekną, młodą dziewczynę i z miejsca zakochał się w niej. Zdobył jej adres, telefon chyba też i za wszelką cenę chciał się z nią spotkać. Długo nie wyrażała zgody, aż w końcu doszło do spotkania.

W ogrodzie, przy stoliku nakrytym  do popołudniowej herbaty siedziała siwiutka staruszeczka ze śladami oszałamiającej urody. To była dziewczyna ze zdjęcia, kilkadziesiąt lat starsza. Okazało się, że  redakcja zawsze zamieszcza to zdjęcie, jeśli tylko jest okazja do napisania o pani X.  I ona, i redaktorzy gazety traktowali to jak niewinny żart, przecież w miasteczku wszyscy wiedzą, jak teraz wyglada. Poczatkowa konfuzja młodego człowieka zamieniała się powoli w fascynację tą niezwykła kobietą, z która rozmawiało mu się tak dobrze, jak z żadną rówieśniczką. Patrzył na starą kobietę, a w sercu miał jej obraz sprzed lat. Nie mógł uwolnić się od tej absurdalnej miłości, tym bardziej, że spotykając się nadal z panią X coraz bardziej cierpiał z powodu rozminięcia się ich w czasie. 

Łączyło ich tak wiele, na wiele spraw patrzyli tak samo, lubili nawet ten sam rodzaj lodów, które mało kto lubi – cytrynowe. Pani X czuła, że zbliża się jej kres, wiedziała że po jej śmierci młody człowiek będzie cierpiał w dwójnasób. Któregoś popołudnia opowiedziała, jak się czuje, gdy rano patrząc w lustro widzi pomarszczonego, starego smoka (jaszczura?), który pożarł śnieżnobiałego łabedzia. Ale w tej strasznej skorupie łabędź jest i przyjdzie pora, kiedy się od niej uwolni. I obydwoje wiedzieli, jaką cenę trzeba będzie zapłacić za wolność łabędzia. Opowiedziała mu też, że za jakis czas, kiedy już  przestanie za nią tęsknić i pogodzi się z jej odejściem, spotka młodą, równie piekną jak ona kiedyś dziewczynę, zamawiającą w kawiarni lody cytrynowe…